Marguerite Duras - Yazar




4 Nisan 1914’te Hindiçin’de doğdu. Fransa'ya döndüğü 1932'ye kadar çocukluğu ve ilk gençliği Vietnam'ın çeşitli bölgelerinde geçti. Sorbonne Üni­ver­­si­­tesi’nde hukuk ve siyaset bilimi öğrenimi gördü. 1943'te ilk kitabı yayımlandı: Les Impudents (Saygısızlar). Aynı yıl Direniş Hareketi'ne katılıp Mitterand'la aynı hücrede çalıştı. 1944'te kocası Robert Antelme tutuklanıp toplama kampına yollandı. Bu dönemi daha sonra La Douleur (Acı) adlı kitabında anlatacaktır. Aynı yıl Fransız Komünist Partisi'ne üye oldu; 1950 sonlarında partiden ayrıldı. Yazar olarak ilk başarısını, üçüncü romanı Pasifik’e Karşı Bir Bent (1950) ile ka­zandı. 1955'te yayımlanan Le Square (Alan) adlı kitabı "alt-konuşma" tekniğine çok yakın bir yazı cinsinin doğuşuna damgasını vurdu.


İlgiyle karşılanan Cebelitarık Denizcisi (1952) ve Moderato Cantabile (1958), di­­­­yalogların daha çok önem kazandığı, daha lirik yapıtlardı. 1955-60 arasında Cezayir Savaşı ve De Gaulle rejimine karşı mücadele verdi. Alain Res­­nais’nin ünlü filmi Hiroşima Sevgilim’in özgün senaryosunu da kaleme alan Duras, sonraki yıllarda daha soyut bir üslubu benimsedi. Makale ve röportajlarında toplumun dışına atılmış insanlarla ilgilendi (örneğin "Orange'lı Nadine" (Yeşil Gözler, Metis, 1990). 1958'de yayımlanan Moderato Cantabile'nin tirajı beş yüz bini buldu. 1959'da senaryosunu yazdığı Hiroshima mon amour (Hiroşima Sevgilim) Alain Resnais tarafından filme alındı. Resnais'nin başyapıtlarından olan film, en iyi özgü senaryo dalında Oscar'a aday oldu. 1965'de La Musica adlı tiyatro eserini yazdı ve oyun 1967'de aynı adla sinemaya uyarlandı. Oyunun uzantısı olarak 1985'de La Musica Deuxième'i (Yeni Bir Şarkı, 2019, Moda Sahnesi) kaleme aldı.Tiyatrodaki ilk başarısını 1965'te sahneye konan Une Journée Entière Dans les Arbres (Bütün Gün Ağaçlarda) piyesiyle yaşadı. 68 olaylarına etkin olarak katıldı, Öğrenci-Yazar Eylem Komitesi'nde yer aldı. 1969'da ilk filmini çekti: Détruire dit-elle (Yıkmak Diyor Kadın, Monokl, 2011, çev. Murat Erşen). Bu dönemle birlikte ve özellikle 1970'te L'amour (Sevgi) adlı kitabının yayımlanmasından sonra yazısı sinemanın hizmetine girdi; metinlerinin başlığında "metin-tiyatro-film" ibaresi görülmeye başladı. India Song (Hint Şarkısı) adlı oyununu 1975’te senaryolaştırdı ve fil­min yönetmenliğini üstlendi. Bu filmde "metin dışı sesler" ilk defa bu kadar ağırlığını hissettiriyordu. 1980 yazında yeniden edebiyata döndü. Bu dönemin ilk kitabı L'été 80'dir (80 Yazı). 1982'de La Maladie de la Mort (Ölüm Hastalığı), 1983'te yarı özyaşamöyküsel romanı L'amant (Sevgili) yayımlandı. Beyazperdeye de uyarlanan Sevgili adlı romanıyla Goncourt Ödülü’ne değer görüldü. Bu öyküsünü daha sonra Kuzey Çinli Sevgili (1991) adlı romanında yeniden ele aldı. Bunları 1987'de Emily L., 1990'da La Pluie d'Eté (Yaz Yağmuru) izledi. Ekim 1988-Haziran 1989 arasını hastanede koma halinde geçiren Duras, 3 Mart 1996’da Paris’te öldü.