Cana Bostan - Sinemada Felsefi Minyatürler

Walter Benjamin’de Bakma Âlemi

 

 

Kurgunun, gerçekliği öncelediğini varsaymak, varoluşu da, ancak oyunla kurulan bir yapıda düşünmeyi gerektirir. Teatrallik ilkesi uyarınca zamana ve mekâna tutunan varlıklar, ayartı, aldanma, vesvese, yanılgı gibi hallerle dünyanın bütüncül imgesine yerleşirler. Fotoğraf da sinema da, bir anlamda, bu kurucu hilenin yapısal tekrarı niteliğindedir. Öte yandan, her ikisi de, hem teknik hem de sanatsal icrayla “optik bilinçdışı”na erişerek rüya imgelerinden kurulu bir arşivi mümkün kılar. Bakan ile bakılan hiçbir zeminde rüyada olduğu denli eşit değildir; rüyada, görülenler de daima göreni süzer. Tanınma diyalektiğinin bu yönünü hesaba katarak “rüyaların tarihi henüz yazılmamıştır” der Benjamin, ama hemen ardından bir mektuba şu sözleri ekler: “(…) rüyalarım, Nasyonel Sosyalizm’in gizli tarihinin imgeler atlasını temsil ediyor.” Seminer, işte bu atlası ya da başka bir deyişle, tarihin sinematografik çehresini belirginleştirmek amacıyla, bakışın uygun mesafesini bulmayı hedefliyor. Benjamin’in, “bakışların okuma-yazma öğrenmesi” bağlamında, Pasajlar Çalışması’nda ilgilendiği bazı figürler aracılığıyla şu sorunun peşine düşeceğiz: Egemenlerin bir yanılsamadan ibaret tarihsel sürekliliğinin, ezilenler geleneğince kesintiye uğratıldığı “anlık flaş halindeki patlama”lar dünyayı fotoğraflanabilir bir mekân olarak kuruyorsa, sinema da, rüyaların tarih-yazımı olarak okunabilir mi?

 

 

 

1.Hafta - Camera Obscura: Geleceğin Ümmîleri

2.Hafta - İşitsel İmge: Sessiz Sinema (Charlie Chaplin, Abel Gance)

3.Hafta - Montaj İlkesi: Sürrealizmin Röntgen Filmi (Méliès, Cocteau)

4.Hafta - Diyalektik Peri Masalı: Mickey Mouse ya da Walt Disney

5.Hafta - Rüya İmgesi: Rus Filmleri (Eisenstein, Pudovkin, Vertov)

6.Hafta - Aura Teorisi: Faust, Şiirden Filme

 

 

Cana Bostan

Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü mezunu. “Marcel Proust’tan Walter Benjamin’e Sanat Hafıza İlişkisi” başlıklı doktora tez çalışmasına Ege Üniversitesi Sistematik Felsefe ve Mantık kürsüsünde devam ediyor. 2015- 2017 yılları arasında Paris I Panthéon- Sorbonne Üniversitesi Felsefe Bölümünde araştırmacı olarak bulundu ve Sorbonne Çağdaş Felsefe Merkezinde Walter Benjamin’in Pasajlar çalışmasıyla ilgili incelemeler yaptı. 2018’de İthaki Yayınları’nca hazırlanan Dar Kapıdaki Mesih: Walter Benjamin’in Politik Felsefesi kitabına “Tanınmayan Kızkardeşler: Walter Benjamin’de Ezoterizm” başlıklı yazısıyla katkıda bulundu. Carl Schmitt’in Benjamin’e yanıtını da içeren Hamlet ya da Hekuba eserini Türkçe’ye çevirdi. Stéphane Mosès’in Tarih Meleği: Benjamin, Rosenzweig, Scholem eserinden (Murat Erşen ile birlikte) yaptığı çeviri Gazete Duvar’da yayımlandı. Almanya’da Mattes Yayınlarının derlediği Psychopathologie - Gestern, Heute, Morgen başlıklı kitaba Türkiye’de Jaspers’in alımlanışı hakkında bir makale hazırladı. Cogito, Felsefelogos, Ayrıntı Dergi, Arka Kapak, K24 gibi yayınlarda, hafıza, deneyim ve tarih kavramlarını kateden temalarda metinleri yayımlandı. Bazı yazılarından başlıklar şöyle: “Dokunma Rejimi: Kırılganlık, Yaralanabilirlik, Duyarlılık”; “Totem Ağacının İzinde: Freud Okuru Benjamin”; “Pasajlar'ın Paraları: Cehennemin Cephe Mimarisi”; “Nekro-İktidarın İmgeleri: Abluka”; “Hatırlayan(ın) Zaman(ı): Dil Deneyimi Olarak Çocukluk”; “Ebedi Eksiğin İkamesi: Of Not Being a Kurd”. 

 

 

Cana Bostan’la ‘’Sinemada Felsefi Minyatürler’’ seminerinin tarih, saat ve fiyat bilgileri:

Başlama tarihi ve saati: 5 mart 2020 / 19.00-22.00 (6 hafta her perşembe)

Fiyat: Tam 240TL, öğrenci 150TL, tek ders ücreti tam 50TL, öğrenci 35TL